Wat is nu eigenlijk een garantstelling?

Er bestaat nogal wat verwarring over het begrip “garantstelling” en hoe dat precies in elkaar zit in het geval van het plan voor het sportpark aan de Krommedijk. Daarom volgt hieronder een volledige en duidelijke uitleg die hopelijk de vraagtekens bij dit onderwerp wegnemen. Wij bedanken Paul Bezemer voor het opstellen van dit zeer verhelderende document!

Wat is een garantstelling?
Een garantstelling is een afspraak dat een andere partij de betalingsplicht overneemt wanneer de lenende partij zijn betalingsverplichting niet kan nakomen. Als wij dat vertalen naar het geval van de club, zit het als volgt. FC Dordrecht leent 5,2 miljoen via het Maatschappelijk Financieren model, de gemeente staat garant voor deze lening. Zolang FC Dordrecht netjes de rente en/of aflossing voldoet, hoeft de gemeente niets te betalen of te doen. Pas wanneer FC Dordrecht om wat voor reden dan ook niet kan betalen, wordt de schuld verschoven naar de gemeente. Zij moeten dan de rente en/of aflossing gaan betalen.
De gemeente moet dus een goede inschatting maken van het risico dat FC Dordrecht niet kan betalen.

Waarom is een garantstelling nodig?
Als jij zelf een huis koopt, heb je daar ook een lening voor nodig, een hypotheek van de bank. Maar wanneer jij dit niet meer kunt betalen, wordt de bank eigenaar en kan die het huis en de grond verkopen aan iemand anders. Zo heeft de bank alsnog zijn geld en is het risico dus laag.
In het geval van het stadion van FC Dordrecht wordt de bank eigenaar van het stadion, maar niet van de grond, dat is nog steeds van de gemeente. Het stadion is echter zo’n uniek bouwwerk, dat je niet snel een andere koper gaat vinden. Wordt het niet verkocht, dan is de bank zijn geld kwijt. Daarom is het risico voor de bank groot en wil de bank dat iemand garant staat en de betalingen overneemt van FC Dordrecht.

Is het gek als een gemeente garant staat bij een lening?
Nee, het is een feit dat vrijwel bij ieder voetbalstadion in Nederland én Europa een gemeentelijke lening of garantstelling nodig is. Zelfs bij het stadion van Manchester City moest de gemeente garant staan, anders kon het niet gebouwd worden. Het Maatschappelijk Financieren biedt echter uitkomst, zolang het doel de gemeenschap dient en de risico’s beperkt zijn.
Dit werkt overigens in andere sectoren op precies dezelfde manier, denk maar aan cultuur, onderwijs en zorg. Voorzieningen kosten nu eenmaal geld.

Is de hoogte van de lening realistisch?
Zonder alle cijfers en berekeningen te delen, kan in ieder geval gesteld worden dat de lening voor FC Dordrecht een heel normaal formaat heeft. Uitgaande van de huurkosten en de begroting van de club, zou betekenen dat de huurkosten van het stadion 25% tot 33% van de begroting van FC Dordrecht zou betekenen. Dit is prima te vergelijken met een normaal huishouden wat een eigen huis heeft, als de woonlasten 25% tot 33% van de inkomsten zijn, wordt als “gezond” bestempeld.
Een stadion wat je voor 6,5 miljoen kan neerzetten is absoluut geen luchtkasteel, het is qua formaat prima passend bij een club als FC Dordrecht. Een mooi nieuw onderkomen dat tegelijkertijd sober en eenvoudig is.

Wat kan de gemeente doen om het risico dan zo laag mogelijk te houden?
De gemeente kan natuurlijk afspraken maken met de club om bijvoorbeeld delen van vaste inkomsten als TV gelden of kaartverkoop te reserveren voor de betaling van de huur. Of bij uitgaande transfers een percentage van de opbrengst te gebruiken om versneld af te lossen. Ook kan de gemeente toezicht eisen bij het opstellen van de begroting om zo te controleren of de club er financieel goed voor staat en blijft staan, hetgeen het risico op het niet kunnen betalen van de huur te verminderen.

Zijn er echt geen andere opties als de gemeente niet garant wil staan?
Nee, met name omdat de gemeente eigenaar is van de grond waarop het sportpark staat. Daardoor is de gemeente altijd een partij in het verhaal, ook wanneer een externe partij het stadion financiert. De club kan zelf geen lening aangaan, omdat het dus niet zelf eigenaar is van de grond en geen andere inkomsten kan genereren, bijvoorbeeld door commerciële activiteiten zoals een winkel, bioscoop of fastfoodrestaurant.